Yoğunluk kavramı nasıl tanımlanır
Yoğunluk, bir tütünün notalarının ne kadar güçlü hissedildiğini anlatan bir ölçüttür; lezzet zenginliğiyle aynı şey değildir. Değerlendirmeye yakmadan başlamak işinizi kolaylaştırır, çünkü çubuğun ham kokusu elinize bir referans noktası verir özellikle yeni başlayanların gözden kaçırdığı bir ayrıntıdır. Bu aşamada no. 1 tubos gibi tüple korunan bir kutu ve no. 2 torpedo gibi tekli bir çubuk yan yana denenebilir. Yakılmamış çubuğu çekerken damakta beliren koku ne kadar net ise aroma gücü o kadar yüksek sayılır hem de bu küçük alışkanlık bütün notları daha güvenilir bir temele dayandırır. Notu hemen kaydetmek gerekir, çünkü bellek kısa sürede silikleşir. Aynı çubuğu iki kez denemek hatayı önler çünkü kalabalık yerlerde hafif kokular çabucak gözden kaybolur. Aroma gücü kendi başına kalite göstergesi sayılmaz; yalnızca gücü gösterir. Bu yüzden ilk denemede acele etmemek ve kriterleri baştan belirlemek işin temeli sayılır. Ölçüt netleşince her çubuk aynı cetvelle tartılır ve notlar birbiriyle tutarlı olur. Tadım sırasında telefon uzakta durursa dikkat artar.
Yakılış evrelerine göre aroma değişimi
Bir çubuğun aroması yanış boyunca değişir; bu yüzden yoğunluğu tek bir çekişle ölçmek yanıltıcıdır ayrıca baştan acele edip hüküm vermek sık görülen bir yanlıştır. Başlangıç bölümde tat genellikle hafif ama net başlar tabii ki bu sıralama her çubukta aynen geçerli olmayabilir. Romeo julieta no. 3 tubos benzeri tüplü ve kısa bir çubukta bu kısım çabuk geçer zira gerçek karakter genellikle bu kısımda saklıdır. İkinci evrede aroma gücü sıklıkla yükselir ama notalar koyulaşır hem de çoğu zaman başlangıçtaki çekişlerden edinilen izlenim eksik kalır. Petit churchills neye benzer benzeri kalın çaplı bir vitolada bu artış daha geç görülür nitekim bu yüzden sakin gitmek ödüllendirir. Sonlara doğru ısı arttığından sertçe notalar baskın olabilir nitekim ısınan yaprak asıl tadını yalnızca orta kısımda ortaya koyar. Üç evre için ayrı bir puan vermek daha adil sonuç sağlar. Evrelerin sınırı çoğu zaman net değildir, o nedenle kabaca üçe ayırmak işinizi görür. Geçişleri yakalamak adına çekiş aralığını değiştirmemek önemlidir. Çok sık çekmek ısıyı yükseltir ve tadı bozar.
Beş basamaklı puan ölçeğiyle yoğunluk notu verme
Yoğunluğu sayıya dökmek öznel izlenimi daha net hâle getirir her zaman sabit aydınlatma ve sakin bir ortam tercih edilmelidir. Birden beşe uzanan bir ölçek çoğu kişi için yeterlidir bu da değerlendirmeleri kişiden kişiye daha karşılaştırılabilir kılar. Bir hafif aromayı, 5 ise damakta baskın duran güçlü aromayı anlatır böylece odak dağılmaz ve yorum kalitesi yükselir. On beş dakikalık puro benzeri ince ve kısa bir çubuk genellikle düşük puanlarda yer alır hem de sonradan okunduğunda hangi noktayı düşündüğünüz kolayca anlaşılır. Petit julietas 25'lik gibi aynı boydaki bir kutu de tatlı notaları yüzünden yakın bir not çıkarabilir yoksa aynı ürün iki ayrı not çıkarabilir. Puanı vermeden önce birkaç nefes almak şarttır diğer taraftan yarım notlar yazmak gereksiz bir yük yaratır. Ölçeği her tadımda aynı tutmak kıyaslamayı mümkün kılar. Ölçeğin orta noktası en çok kullanılan değerdir, zira dengeli aromalar büyük kısmını oluşturur. Uçlardaki notlar gerçekten istisnai durumlarda kullanılmalıdır. Bu sayede not defteri anlamlı kalır.
Çubuk kalınlığı aromayı nasıl değiştirir
Çubuğun kalınlığı, yanışın hızını hem de aroma gücünü belirgin biçimde etkiler bu nedenle kül hattının eşit ilerlemesini da gözlemek yararlıdır. Dar çaplı bir çubuk daha çabuk yanar, dolayısıyla baharatlı notalar çabuk belirir gerçekten ince çubuklarda sıcaklık birikimi belirgin biçimde çabuktur. Romeo y julieta petit royales gibi ince ve kısa bir çubukta bu etkiyi kolayca fark edersiniz yanma hızı de tadı doğrudan değiştiren bir unsurdur. Kalın çubuklarda duman daha serin akar ve aromalar daha geç belirir ve bu çabukluk aromanın okunma süresini kısaltır. Romeo julieta regalias londres gibi tatlılığı öne alan bir kutu bu farkı iyi örnekler küllenme düzensizse yorum kısmına yazılmalıdır. Yavaş yanış tadı daha okunur kılar fakat şiddetini düşürmez aksine geniş gövdede ısı daha geniş bir alana dağılır. Bu yüzden çapı kayıtlara eklemek unutulmamalı. Farklı çaplarda iki ürünü aynı oturumda tadarken ilk olarak inceyi ardından kalını içmek mantıklıdır. Böylece güçlü aroma hafif olanın izlenimini bastırmaz. Aradaki ara zamanı en az otuz dakika tutulmalıdır.
Retrohale ve damak izlenimi nasıl okunur
Lezzet iki yoldan algılanır: dildeki his ve burun boşluğunun duyduğu koku hâlbuki bu iki kanal karşılıklı tamamlar fakat eş anlamlı değildir. Yoğunluğu dikkatle yorumlamak adına ikisini ayrı ayrı yazmak gerekir bu ayrım ilk bakışta önemsiz gelse de yorumları epey etkiler. Nefesi ağızdan bırakırken burun yoluyla hafifçe bırakmak retrohale denemesidir örneğin hafif bir soluk kokuyu çok zengin açar. Short churchills yoğunluğu nasıl benzeri kremsi bir robusto bu yöntemle koku tarafını belirgin verir üstelik burun tıkalıyken denenen değerlendirmeler sağlam olmaz. Short sports benzeri ince bir çubuk de fındıksı notayı daha kısa bırakır hızlı bir nefes ise ince tonları siler. Güç dilde düşük ama koku tarafında yüksek olabilir aynı şekilde ağır bir öğünden sonra algı körelir. Bu iki notu yan yana koymak aydınlatıcıdır; Bu iki notu ayrı yazmak kafa karışıklığını önler. Yeni başlayan kişiler açısından ilk adımda burundan gelen ipuçlarına bakmak daha kolaydır. Zamanla damak tarafı da ayrıntı göstermeye başlar. Değişik aromaları adlandırmayı denemek hafızayı güçlendirir.
Su ve kahve ile aroma algısı
Ağız doyduğunda aroma gücü gerçekte olduğundan zayıf algılanır üstelik yemek aralarında deneme yapıyorsanız bu önlem daha da önem kazanır. Bu yüzden her çubuktan sonra oda sıcaklığında su içmek yararlı olur bu küçük özen yoğunluğun olduğu gibi okunmasını mümkün kılar. Romeo y julieta wide churchills benzeri geniş çaplı, serin dumanlı bir kutu deneniyorsa su yeterlidir zira yorgun bir damak en güçlü notayı dahi soluk gösterir. Şekersiz kahve kakao notalarını güçlendirir, şekerli içecek ise onları bastırır ayrıca çok soğuk içecekler damağı uyuşturur ve tat algısını azaltır. Puritos serisi aroma profili gibi ince ve beşli bir pakette çiçeksi karakteri su ile daha net anlaşılır bu yüzden hazırlık aşaması ihmal edilmemelidir. Yanındaki içeceği her tadımda sabit tutmak kıyası bozmaz nitekim tatlı içecekten sonra keskin tonlar gerçekte olduğundan güçlü görünür. Doyduktan hemen sonra değerlendirme denemek önerilmez. Su ve kahve haricinde sade çay de düşünülebilir; asıl mesele içeceğin sade kalmasıdır. Damak tazelendikten ardından birkaç dakika beklemek faydalıdır. Aceleyle başlanan değerlendirme sıklıkla hatalı sonuçlanır.
Mini ve club sigarillo arasında aroma gücü
Küçük çubuk formatında içim hızlı sürdüğünden yoğunluk değişimi daha dar bir alanda yaşanır üstelik ilk izlenim bu boylarda çabucak kaybolabilir. Dolayısıyla ilk çekişler ile bitiş arasındaki farkı görmek özen ister bu yüzden küçük bir çubuk uzun bir puroya oranla daha dikkatli incelenmelidir. 20 club sigarillo benzeri club kalınlığında bir çubuk orta bölümü genişletir ve aroma gücünü izlemeyi rahatlatır zira her çekişin payı daha büyüktür. 20 mini sigarillo yoğunluğu nasıl gibi mini ölçü de kakao notasını çabucak ortaya koyup biter çünkü değişim uzun süre değil birkaç çekişte olup biter. Kısa çubuklarda iki adet denemek tek denemeden daha güvenilir sonuç sunar bu sebeple sakin ve eşit aralıklı çekiş tercih edilir. Teneke kutu kokusu yakmadan önceki ilk notu oluşturur dolayısıyla yazmayı çubuk yanarken değil de bitişten hemen sonra denemek daha rahattır. Bunu ayrıca yazmak iyidir. Ölçü kısaldıkça tat ayrıntısı daralır, fakat güç hissi aynı kalabilir. Bu yüzden küçük çubuk değerlendirmelerini büyük boy kayıtlarıyla birebir karşılaştırmamak daha doğru olur. Ayrı sayfa açmak işe yarar.
Tekrarlı tadımla yoğunluk yargısını sağlamlaştırmak
Tek seferlik bir tadım aroma gücü konusunda güvenilir bir yargı sunmaz demek ki her deneme önceki denemenin üzerine inşa edilir. Ruh hali, ortam ile saat izlenimi etkiler bu alışkanlık üç dört tadımdan sonra belirgin katkı sağlar. Bu yüzden basit bir tadım defteri açmak fayda sağlar yoksa benzer aromalar defalarca baştan öğrenilir. Tadımda 20 aniversario benzeri yıl dönümü sürümü bir puro iki ayrı günde tadıldığında sedir tonu aynı kalıyor mu görülür üstelik aynı ürüne dönüp göz atmak ilerlemeyi görmenizi mümkün kılar. Bastiones kutusu neye benzer gibi koyu ve kalın gövdeli bir kutu ise yoğunluk puanının ne kadar oynadığını ortaya koyar bu da zaman kaybına yol açar. Saat, puro adı ve not tabloya girilmelidir nitekim ilk notlar ileride okunduğunda şaşırtıcı farklar gösterir. Puanlar arasında iki basamaktan fazla sapma varsa koşullar yeniden düşünülmelidir. Haftalar içinde kendi ölçeğiniz oturur. Kayıtta kısa cümleler uzun paragraflardan daha kullanışlıdır. Mesela orta bölüm belirgin sedir tonu şeklinde bir not tatmin edici sayılır. Sonradan okunduğunda net olmalıdır.
Yumuşak içim ile güçlü aroma arasındaki denge
Dolgunluk, dumanın damaktaki dokusunu anlatır; yoğunluk de tatların şiddetidir zira bu iki ölçüt aynı yönde hareket etmek mecburiyetinde değildir. Bu iki kavram sıklıkla birbirine karıştırılır, oysa ayrı ölçülür bu ikisini ayırmak nihayetinde daha dürüst bir değerlendirme doğurur. El principe neye benzer benzeri küçük boy, yumuşak bir puro ince dokulu olsa da sedir notasını belirgin verebilir mesela sert bir içim sönük bir tatla birleşebilir. La cabaña gibi dengeli bir kutu ise orta gövdeyle badem tonunu güçlü taşır kaldı ki ağır bir içim notasız da kalabilir. Demek ki hafif içimli bir çubuk yüksek lezzet verebilir aksi hâl de geçerlidir. Bunu ayırt etmek için iki puan yazmak işe yarar bu nedenle tek ifadeyle güçlü yazmak yerine ayrı ayrı değerlendirmek önerilir. Dolgunluğa bakarak yoğunluğu hesaplamak yanlış sonuç verir. Aynı dolgunlukta iki ürün içinde aroma ayrımı bulmak hassas bir iştir. Bu yeteneğin ilerlemesi zaman ile tekrarlı not tutmayı ister. Sonuçta en iyi ölçüt kişisel tercihiniz kalır.
Nem ve havalandırma ile yoğunluk algısı
Oda, yoğunluk algısını en az çubuğun kendisi kadar şekillendirir demek ki en iyi tadım şartları sabitlemekle başlar. Fazla kuru bir havada çubuk hızlı yanar böylece keskin notalar abartılır bu sebeple ortam koşullarını de deftere eklemek yararlıdır. Çok nemli ortamda ise çekiş tıkanır ve lezzet silikleşir sıcaklık ise tütünün ısınma hassasiyetini etkileyen başka bir etkendir. Tadımda la prado gibi ahşap kutulu bir purosunu değerlendirirken ahşabın koruduğu durumu hesaba katmak gerekir yoksa farklı günlerde çıkan puan farkı üründen sanılabilir. Orta gövdeli onlu puro gibi orta gövdeli onlu bir kutu benzer şartlarda karşılaştırılırsa ayrım net okunur tadım anı seçerken bu etkeni hesaba katın. Temiz hava odadaki yabancı kokuları azaltır, parfüm ise algıyı bozar hâlbuki gerçek neden sıklıkla odadaki hava veya esinti çıkar. Değerlendirmeyi hep benzer koşullarda tekrarlamak en güvenilir yoldur. Kapalı bir odada duman birikirse sonraki çubuğun aroması hatalı okunabilir. Pencere aralığı sağlamak çoğu zaman yeterlidir. Hava akımı çok güçlüyse kül düzeni bozulur.